หอสมุด มข.พัฒนานวัตกรรมสีเขียว PM 2.5 Smart Sensor ด้วยเทคโนโลยี IoT
Tue 1 Oct. 2019
      เนื่องจากเกิดวิกฤตภาวะฝุ่นละอองหรือมลพิษทางอากาศมากเกินมาตรฐานความปลอดภัยขององศ์การอนามัยโลก ภายในจังหวัดขอนแก่น และ ประเทศไทย เมื่อช่วงต้น ถึง ปลายปีที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยขอนแก่น  ได้นำเทคโนโลยี Iot เข้ามาช่วยในการตรวจสอบมลพิษทางอากาศ เพื่อให้ประชาชนและนักศึกษาได้ทราบถึงพื้นที่เสี่ยงมลพิษ โดยโครงงานนี้เป็นหนึ่งในโปรเจค ของโครงการขอนแก่นสมาร์ทซิตี้ (Khon Kaen Smart City) เบื้องต้นทางสำนักเทคโนโลยี ได้พัฒนาเซ็นเซอร์ตรวจสอบมลพิษขึ้นมาจำนวน 10 ชุด ภายในพื้นที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น       
    รศ.ดร.วนิดา แก่นอากาศ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวถึงความเป็นมาของการพัฒนานวัตกรรมนี้ว่า "ห้องสมุดได้นำโครงงานมาพัฒนาต่อยอดจากที่สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศได้ดำเนินการก่อนในหลาย ๆ ส่วน โดยให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงไอเดีย ต่อยอดองค์ความรู้ที่ได้จากการเรียน มาร่วมพัฒนากับพี่เลี้ยงโครงการ ซึ่งเป็นบุคลากรของสำนักหอสมุดเป็นพี่เลี้ยงตลอดระยะเวลาการฝึกประการณ์ ให้นักศึกษาได้สัมผัสการทำงานจริงและลงมือแก้ไขปัญหา จึงได้เกิดเป็น โครงการเซ็นเซอร์ตรวจสอบมลพิษ และ สภาพอากาศ (PM2.5) ด้วยเทคโนโลยี IoT นี้ขึ้นมา"
       นายภาณุวัตร อุทัยบาล นักเอกสารสนเทศ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น พี่เลี้ยงโครงการได้พูดถึงหลักการสำคัญของการทำงานเซ็นเซอร์ตรวจสอบมลพิษ และ สภาพอากาศ (PM2.5) ด้วยเทคโนโลยี IoT ที่พัฒนาต่อยอดจากนายวณัช พาดี นักวิชาการคอมพิวเตอร์ ในส่วนต่างๆดังนี้
 1. การเปลี่ยนไปใช้พลังงานแสงอาทิตย์ แทนการใช้ไฟฟ้าจากเสาไฟเพื่อทำให้ตัวอุปกรณ์กลายเป็นอุปกรณ์ที่ใช้พลังงานสะอาด ช่วยโลกประหยัดพลังงาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายห้องสมุดสีเขียว (Green Library) และสามารถนำไปติดตั้งในที่ที่ไม่มีไฟฟ้าได้ 
  2. ออกแบบลดขนาดกล่องใส่อุปกรณ์ลง เพื่อความสะดวกในการติดตั้งไม่จำเป็นต้องใช้เจ้าหน้าที่ติดตั้งหลายคน และ ลดความอันตรายจากอุบัติเหตุในขั้นตอนการติดตั้งอุปกรณ์ โดยได้รับการสนับสนุนอุปกรณ์ในการผลิตชิ้นส่วนต่างๆจาก KKU Maker Space 
  3. เพิ่มเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ และ ความชื้น เข้าไปไปตัวอุปกรณ์เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ประกอบกัน และเพิ่มอุปกรณ์ NB-IoT ในจุดที่ไม่มีสัญญาณ Wifi ซึ่งอุปกรณ์ดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจาก AIS ในความร่วมมือด้านการพัฒนานวัตกรรมต่างๆของสำนักหอสมุด
  จุดติดตั้ง PM 2.5 Smart Sensor ทั้งสิ้น 15 จุดภายในมหาวิทยาลัยขอนแก่น และในตัวเมืองจังหวัดขอนแก่น ได้แก่ คณะพยาบาลศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี สัตวแพทยศาสตร์ บึงสีฐาน อุทยานวิทยาศาสตร์ สำนักงานผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น บึงแก่นนคร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน และมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สามารถเข้าตรวจสอบข้อมูลแบบ Real Time ของแต่ละพื้นที่ ได้ที่: https://sites.google.com/view/pm25smartsensor/information
  ซึ่งผลงานนี้ได้ถูกนำเสนอต่อผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ในการเข้าร่วมการตรวจประเมินคณะกรรมการ กพร.  ศาลากลางจังหวัดขอนแก่น เมื่อเดินกันยายน 2562 ที่ผ่านมา และถูกบรรจุเข้าให้บริการในแอพพลิเคชั่น KAN แหล่งรวมสิ่งอำนวยความสะดวกของชาวขอนแก่น 
    นายพสิษฐ์  เลปวิทย์ และ นายจิรพงศ์ ชมภูคำ นักศึกษาสาขาระบบสารสนเทศทางคอมพิวเตอร์ คณะบริหารธุรกิจและเทคโนโยลีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น นักศึกษาฝึกประสบการณ์ของโรงเรียนฝึกงานสำนักหอสมุด ผู้มีส่วนร่วมเป็นทีมพัฒนา PM 2.5 Smart Sensor ได้พูดถึงประสบการณ์ที่ได้จากการฝึกงานว่า "จากที่ได้มีโอกาสมาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ ที่โรงเรียนฝึกประสบการณ์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้เรียนรู้ทั้งความรู้ใหม่ ๆ และ ได้นำความรู้ที่เคยศึกษามาจากสถาบัน นำมาพัฒนาต่อยอด ในการทำโปรเจค และ การทำงานประจำ ได้ประสบการณ์จากการลงมือทำงานจริง ได้ปฏิบัติการจริง ได้เรียนรู้ และ เข้าใจการทำงานกับเพื่อนต่างสถาบัน ได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน และ ได้เจอบุคลากรที่สามารถให้ความรู้ได้เป็นอย่างดี ทำให้การทำงานเป็นไปได้อย่างราบรื่น"
 
ข่าว: นางสาวนิติยา ชุ่มอภัย
ภาพ: นางสาวนิติยา ชุ่มอภัย นายภาณุวัตร อุทัยบาล