วาระเร่งด่วนมข. แก้ไขปัญหาความยากจนคนอีสาน ใน 5 ปี
Fri 18 Jul. 2014

            ฝ่ายวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ โครงการปิดทองหลังพระ และมูลนิธิรากแก้ว ได้จัดการประชุมประชาสัมพันธ์โครงการแก้ปัญหาความยากจนตามแนวคิดเศรษฐกิจแบบพอเพียง ซึ่งมี รศ.ดร.กิตติชัย  ไตรรัตนศิริชัย  อธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น  ศ.นพ.วีระชัย โควสุวรรณ  รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยี   รศ.รังสรรค์ เนียมสนิท รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนยุทธศาสตร์  และผู้แทนอธิการบดีจาก 20 มหาวิทยาลัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  จำนวน 70 คน  เข้าร่วมการประชุมหารือ โดยมีสาระความสำคัญในการขอความร่วมมือเพื่อดำเนินโครงการพัฒนาชุมชนตามแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง  เมื่อวันพุธที่ 16 กรกฎาคม 2557 เวลา 13.30-16.30 น.  ณ ห้องประชุมศิริคุณากร 3 อาคารสิริคุณากร มหาวิทยาลัยขอนแก่น 

             การประชุมในครั้งนี้  ได้รับเกียรติจากวิทยากร ประกอบด้วย ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เลขาธิการมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง และมูลนิธิปิดทองหลังพระฯ   นายการันต์ ศุภกิจวิเลขการ  ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระสืบสานแนวพระราชดำริและคณะ   ศ.กนก วงศ์ตระหง่าน ที่ปรึกษาโครงการแก้ไขปัญหาสาธารณสุขและการศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม   ดร.พีรวัศ กี่ศิริ ที่ปรึกษาโครงการรากแก้ว

            การจัดประชุมเพื่อชี้แจงให้ผู้แทนมหาวิทยาลัยเครือข่ายภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้รับทราบที่มา และความสำคัญของโครงการ และเชิญชวนมหาวิทยาลัยต่างๆ เข้าร่วมโครงการแก้ปัญหาความยากจนตามแนวคิดเศรษฐกิจแบบพอเพียงนั้น  มีที่มาจากปัญหาความยากจนของประชากรในภาคอีสาน ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพด้านการเกษตร มีรายได้หลักมาจากผลผลิตด้านการเกษตร แต่เนื่องด้วยสาเหตุด้านสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ด้านเศรษฐกิจ ทําให้น้ำเพื่อการเกษตรในฤดูแล้งไม่เพียงพอ แหล่งกักเก็บน้ำมีน้อยและตื้นเขิน สภาพดินขาดความอุดมสมบูรณ์เสื่อมคุณภาพ สภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศสูงขึ้นทําให้ปุ๋ยเคมีที่จําหน่ายมีราคาแพง ต้นทุนการผลิตสูงก็สูงขึ้น ตลาดรองรับผลผลิตทางการเกษตรมีน้อย ขาดแหล่งเงินทุนหมุนเวียน ด้วยสาเหตุต่างๆ ที่เกิดขึ้นจึงทําให้ประชากรมีรายได้ที่ต่ำ และยังมีปัญหาด้านแรงงานที่ยังขาดฝีมือทักษะในการประกอบอาชีพ ปัญหาโลกาภิวัฒน์ 

            จากสภาพปัญหาที่เกิดขึ้น มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้คิดวิธีการเพื่อแก้ไขปัญหาในพื้นที่ให้ครอบคลุมในทุกพื้นที่ โดยการพัฒนากลไกและองค์ความรู้ที่ได้ดําเนินการศึกษาเรียบร้อยแล้วให้ชุมชนได้นําไปปฏิบัติเพื่อให้แก้ไขปัญหาได้ตามสภาพปัญหาที่เกิดขึ้น ซึ่งการดําเนินงานควรมีการบูรณาการ ขับเคลื่อน การมีส่วนร่วมระหว่างประชากรในชุมชนกับผู้นําการเปลี่ยนแปลง ในการแก้ไขปัญหาควรมีการสร้างเครือข่ายในกลุ่มของผู้นําในชุมชน เพื่อให้เกิดแรงจูงใจในการขับเคลื่อนกลไกไปสู่การปฏิบัติการพัฒนาชุมชน การสร้างรายได้หาแนวทางในการแก้ไขปัญหาความยากจนที่เกิดขึ้นในชุมชนนั้นๆ ทั้งนี้ในการผลักดันนโยบายต่างๆ ควรต้องได้รับการสนับสนุนในระดับประเทศ จังหวัด ส่วนท้องถิ่น  โดยหวังแก้ไขปัญหาความยากจนในจังหวัดขอนแก่นโดยใช้แนวคิดภูมินิเวศ บนพื้นฐานความ และ สร้าง Model การแก้ไขปัญหาความยากจนตามแนวคิดเศรษฐกิจแบบพอเพียง

            ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีประชากรประมาณ 22 ล้านคน มีประชากรประมาณ 5 ล้านคน มีรายได้ต่ำกว่าเส้นความยากจนมากที่สุด มีสัดส่วนของคนยากจนสูงสุด ในประเทศ 41.8%  แม้จะมีโครงการแก้ไขปัญหาความยากจนลงไปที่ภาคอีสานจากหน่วยงานต่างๆ เป็นจำนวนมากนั้น แต่ปัญหาความยากจนยังคงดำรงอยู่ การแก้ไขปัญหาความยากจนหากจะแก้ไขได้อย่างเบ็ดเสร็จจะต้องประกอบด้วย  การมีความรู้ทางเทคนิคที่สามารถแก้ไขปัญหาได้จริง  การที่จะมีผู้นำในการลงมือทำ และมีระบบการจัดการและการสนับสนุนที่ถูกต้อง เพื่อให้เกิดการสอดประสาน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และลดอุปสรรคต่างๆ 
            ทั้งนี้  ในมหาวิทยาลัยทุกแห่งมีองค์ความรู้อยู่เป็นจำนวนมาก และมีเป้าหมายที่จะผลิตบัณฑิตเพื่อไปสร้างบ้านเมืองและแก้ไขปัญหาให้กับประเทศชาติ การเปลี่ยนวิธีการสอนหนังสือจากห้องเรียนที่อยู่ในห้องสี่เหลี่ยมไปสู่ห้องเรียนชุมชน  และนำปัญหาและความต้องการของชุมชนเป็นโจทย์ให้นิสิตนักศึกษาได้ฝึกคิดและประยุกต์นำความรู้ไปแก้ไขปัญหาบนโลกแห่งความเป็นจริง นอกจากจะทำให้นิสิตนักศึกษาเป็นคนเก่ง ดี และมีจิตสำนึกรับใช้สังคมแล้ว อาจารย์ก็จะได้พิสูจน์ความรู้และทฤษฎีของตนเองและมีกรณีศึกษาดีๆ ไปสอนนิสิตนักศึกษาต่อไป ทำให้อาจารย์เก่งขึ้น ในขณะที่มหาวิทยาลัยเองก็จะเกิดความภาคภูมิใจที่ได้ทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุนความรู้และแผนพัฒนาชุมชนที่ถูกต้อง สามารถเพิ่มผลิตภาพให้กับคน เพื่อทำให้ประเทศชาติอยู่รอด มั่นคง และยั่งยืน

          “ขบวนแถวของมหาวิทยาลัยแก้จนในภาคอีสานได้เริ่มขึ้นแล้ว และกำลังเคลื่อนไปข้างหน้าด้วยเป้าหมายเดียวกันที่จะทำให้ภาคอีสานและประเทศชาติของเราดีขึ้นอย่างยั่งยืน

ข่าว   :   วัชรา  น้อยชมภู

ภาพ  :   ฝ่ายวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยี